რა არის შტრიხკოდი? განმარტება, მუშაობის პრინციპი და სახეობები

შტრიხკოდი მონაცემების ჩაწერის საშუალებაა ისეთი ნიმუშის სახით, რომლის წაკითხვაც მანქანას შეუძლია. ეს ნიმუში, როგორც წესი, სხვადასხვა სიგანის შავი და თეთრი ხაზებისგან ან კვადრატში განლაგებული პატარა უჯრებისგან შედგება. დასკანერებისას ნიმუში კვლავ ციფრებად ან ტექსტად გარდაიქმნება, მაგალითად პროდუქტის კოდად, ამანათის თვალთვალის ნომრად ან ვებსაიტის მისამართად.

რადგან შტრიხკოდს მანქანა კითხულობს, ის კოდის ხელით აკრეფაზე ბევრად სწრაფია და შეცდომებიც გაცილებით ნაკლებია. სწორედ ამიტომ გამოიყენება შტრიხკოდი სალაროებში, საწყობებში, საავადმყოფოებში, ბილეთებზე და საკვების შეფუთვაზეც კი.

შტრიხკოდის მოკლე ისტორია

შტრიხკოდის იდეა 1952 წელს ამერიკის შეერთებულ შტატებში Norman Joseph Woodland-მა და Bernard Silver-მა დააპატენტეს. მაღაზიებში შტრიხკოდის რეალური გამოყენება 1974 წელს დაიწყო, როდესაც Ohio-ს ერთ-ერთ სუპერმარკეტში UPC კოდით საღეჭი რეზინის შეკვრა დაასკანერეს. მას შემდეგ შტრიხკოდი მთელ მსოფლიოში გავრცელდა და ახლა მას გლობალურად სტანდარტების ორგანიზაცია GS1 მართავს.

როგორ მუშაობს შტრიხკოდი?

სკანერი შტრიხკოდს ანათებს და შემდეგ მის არეკვლას კითხულობს. მუქი ნაწილები ცოტა სინათლეს ირეკლავს, ღია ნაწილები კი ბევრს. ეს განსხვავება 0-ებისა და 1-ების მიმდევრობად გარდაიქმნება და შემდეგ ამ სახეობის შტრიხკოდის წესებს შეედრება. ბევრ შტრიხკოდს აქვს საკონტროლო ციფრიც (check digit), ანუ ბოლო ციფრი, რომელიც წინა ციფრებიდან გამოითვლება. თუ გამოთვლის შედეგი არ ემთხვევა, სკანერი ხვდება, რომ რაღაც არასწორადაა, და შედეგს უარყოფს.

თავად შტრიხკოდი, როგორც წესი, მხოლოდ კოდს ინახავს. ისეთი ინფორმაცია, როგორიცაა პროდუქტის დასახელება ან ფასი, სალაროს სისტემაში ან მონაცემთა ბაზაში ინახება და ამ კოდის მიხედვით მოიძებნება.

შტრიხკოდის ხშირად გამოყენებული სახეობები

ზოგადად, შტრიხკოდები ორ დიდ ჯგუფად იყოფა:

• 1D (ხაზოვანი) შტრიხკოდი: ვერტიკალური ხაზებისგან შედგება, რომლებიც მარცხნიდან მარჯვნივ იკითხება. მაგალითებია EAN-13 და UPC-A საცალო პროდუქტებისთვის, ასევე Code 128 და Code 39 ლოჯისტიკისა და საწყობებისთვის.
• 2D შტრიხკოდი: უჯრების ნიმუშია, რომელიც მონაცემებს ორი მიმართულებით ინახავს, ამიტომ მასში ბევრად მეტი ეტევა. მაგალითებია QR Code, Data Matrix, PDF417 და Aztec.

გარდა ამისა, არსებობს სპეციალური შტრიხკოდები ფოსტისა და მიწოდებისთვის, ჯანდაცვისთვის, ასევე GS1-ის სტანდარტები მიწოდების ჯაჭვისთვის. მათ განსხვავებებზე უფრო დეტალურ ახსნას იპოვით სტატიაში განსხვავება 1D და 2D შტრიხკოდებს შორის.

რისთვის გამოიყენება შტრიხკოდი?

• საცალო ვაჭრობა: აჩქარებს სალაროში მომსახურებას და მარაგს ავტომატურად აღრიცხავს.
• საწყობი და მიწოდება: თვალს ადევნებს საქონელსა და ამანათებს ერთი ადგილიდან მეორემდე.
• ბილეთები და ღონისძიებები: ერთი დასკანერებით ამოწმებს ბილეთის ნამდვილობას.
• მარკეტინგი: ბროშურაზე ან შეფუთვაზე განთავსებული QR Code ადამიანებს პირდაპირ თქვენს ვებსაიტზე, მენიუში ან WhatsApp-ში გადაიყვანს.

შექმენით შტრიხკოდი თავად

შტრიხკოდის შესაქმნელად ფასიანი აპლიკაცია არ გჭირდებათ. I Need Barcode-ზე აირჩიეთ შტრიხკოდის სახეობა, შეიყვანეთ მონაცემები და ჩამოტვირთეთ PNG გამოსახულების სახით. ასარჩევად 100-ზე მეტი სახეობაა და ყველა უფასოა, რეგისტრაციის გარეშე.

ხშირად დასმული კითხვები

რა განსხვავებაა შტრიხკოდსა და QR Code-ს შორის?

QR Code შტრიხკოდის ერთ-ერთი სახეობაა, კერძოდ 2D შტრიხკოდი. ხაზოვანი (1D) შტრიხკოდი მხოლოდ რამდენიმე სიმბოლოს ინახავს და მარცხნიდან მარჯვნივ იკითხება, ხოლო QR Code მონაცემებს ორი მიმართულებით ინახავს, ამიტომ მასში ბმული, ტექსტი ან WiFi-ის მონაცემებიც კი ეტევა.

ინახავს თუ არა შტრიხკოდი პროდუქტის ფასს?

როგორც წესი, არა. პროდუქტის შტრიხკოდი მხოლოდ კოდს შეიცავს. ფასი და პროდუქტის დასახელება სალაროს სისტემაში ინახება და დასკანერებული კოდის მიხედვით მოიძებნება.

ფასიანია თუ არა შტრიხკოდის შექმნა?

არა. შტრიხკოდის გამოსახულების შექმნა უფასოდ შეიძლება, მაგალითად I Need Barcode-ზე. ფასიანი რეგისტრაცია საჭიროა მხოლოდ ოფიციალური ნომრისთვის, რომელიც საცალო პროდუქტების შტრიხკოდებისთვის, მაგალითად EAN-13-ისთვის, GS1-ის მეშვეობით გაიცემა.