1D आणि 2D बारकोडमधील फरक: आपल्याला कोणता हवा?
बारकोड तयार करताना सहसा पहिला प्रश्न पडतो: रेषांचा बारकोड वापरावा की QR Code? दोघांनाही बारकोडच म्हणतात, पण डेटा साठवण्याची पद्धत वेगळी असल्याने त्यांचे उपयोगही वेगळे आहेत.
1D (लिनियर) बारकोड
1D बारकोड म्हणजे उभ्या रेषांच्या स्वरूपातील बारकोड. डेटा एकाच दिशेने, म्हणजे डावीकडून उजवीकडे, साठवला जातो. सर्वात परिचित उदाहरणे म्हणजे उत्पादनाच्या पॅकेजिंगवरील EAN-13 आणि शिपिंग लेबलवरील Code 128.
- कमी क्षमता, सहसा दहा-बारा ते काही डझन अक्षरे.
- स्वस्त आणि अतिशय जलद बिलिंग लेझर स्कॅनरने वाचता येतो.
- उत्पादन कोड, अनुक्रमांक आणि शिपमेंट ट्रॅकिंग क्रमांकांसाठी योग्य.
2D बारकोड
2D बारकोड डेटा दोन दिशांनी, आडवा आणि उभा, साठवतो, त्यामुळे त्यात कितीतरी जास्त मावते. उदाहरणार्थ QR Code, Data Matrix, PDF417 आणि Aztec.
- मोठी क्षमता, काही डझनांपासून हजारो अक्षरांपर्यंत.
- मोबाइल कॅमेऱ्याने कोणत्याही दिशेने स्कॅन करता येतो.
- एरर करेक्शन असते, त्यामुळे काही भाग खराब झाला तरी वाचता येतो.
- अतिशय लहान बनवता येतो, उदाहरणार्थ इलेक्ट्रॉनिक घटकांवरील Data Matrix.
थोडक्यात तुलना
| 1D बारकोड | 2D बारकोड | |
|---|---|---|
| स्वरूप | उभ्या रेषा | चौरसातील चौकोन/ठिपके |
| क्षमता | कमी | जास्त |
| स्कॅन साधन | लेझर स्कॅनर किंवा कॅमेरा | कॅमेरा किंवा 2D स्कॅनर |
| नुकसान सहन करण्याची क्षमता | मर्यादित | एरर करेक्शन उपलब्ध |
| उदाहरण | EAN-13, UPC-A, Code 128 | QR Code, Data Matrix, PDF417 |
कोणता केव्हा वापरावा?
- दुकानात किंवा मिनिमार्केटमध्ये विकली जाणारी उत्पादने: GS1 कडून मिळालेला अधिकृत EAN-13 वापरा. EAN-13 बारकोड कसा मिळवावा पाहा.
- गोदाम, रॅक किंवा शिपिंग लेबल: Code 128 हा सामान्य पर्याय आहे, कारण तो संक्षिप्त असतो आणि अक्षरे व अंक दोन्हींना समर्थन देतो.
- ग्राहकांसाठी लिंक, मेनू, WiFi किंवा संपर्क: QR Code, कारण तो थेट मोबाइल कॅमेऱ्याने स्कॅन करता येतो.
- अतिशय लहान लेबल: Data Matrix.
- ओळखपत्र, विमान तिकीट किंवा कागदपत्रे: PDF417 किंवा Aztec.
वरील सर्व प्रकार आपण I Need Barcode वर मोफत तयार करू शकता. अजूनही संभ्रम असल्यास, ग्राहकांच्या गरजांसाठी QR Code आणि अंतर्गत गरजांसाठी Code 128 पासून सुरुवात करा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
बिलिंग स्कॅनर QR Code वाचू शकतो का?
सर्व नाही. 1D लेझर स्कॅनर फक्त रेषांचे बारकोड वाचतो. QR Code साठी कॅमेरा-आधारित 2D स्कॅनर किंवा मोबाइल कॅमेरा आवश्यक असतो.
सर्वात लहान बारकोड कोणता?
Data Matrix हा असा 2D बारकोड आहे जो अतिशय लहान आकारात छापता येतो, त्यामुळे तो इलेक्ट्रॉनिक घटक, वैद्यकीय उपकरणे आणि औषधांच्या लेबलवर वारंवार वापरला जातो.
रिटेल उत्पादनावर EAN-13 ऐवजी QR Code वापरता येतो का?
रिटेल दुकानात विकण्यासाठी उत्पादनाला नोंदणीकृत EAN-13 किंवा UPC लागतोच. QR Code पॅकेजिंगवर पूरक म्हणून जोडता येतो, उदाहरणार्थ उत्पादनाच्या माहितीसाठी किंवा प्रचारासाठी.
