QR Code के हो र यसले कसरी काम गर्छ?
QR Code (Quick Response Code) साना साना कालो र सेता कोठाहरूले बनेको वर्गाकार 2D बारकोड हो। दश-पन्ध्र अङ्क मात्र भण्डारण गर्ने रेखा बारकोडभन्दा फरक, QR Code ले वेबसाइटको लिङ्क, लामो पाठ, फोन नम्बर, सम्पर्क विवरण, WiFi नेटवर्कको डाटासम्म भण्डारण गर्न सक्छ।
QR Code लाई सन् 1994 मा जापानी कम्पनी Denso Wave ले कारखानामा सवारी साधनका पार्टपुर्जा ट्र्याक गर्न विकास गरेको थियो। अहिले फोनको क्यामेराले सिधै स्क्यान गर्न सकिने भएकाले, डिजिटल भुक्तानीदेखि रेस्टुरेन्टको मेनुसम्म जताततै QR Code प्रयोग भइरहेको छ।
QR Code का भागहरू
- कुनामा रहेका तीनवटा ठूला वर्ग (finder pattern): क्यामेरालाई QR Code फेला पार्न र यसको दिशा थाहा पाउन मद्दत गर्छन्, त्यसैले बाङ्गो वा उल्टो स्क्यान गर्दा पनि QR Code पढिन्छ।
- पङ्क्तिबद्ध ढाँचा (alignment pattern): खुम्चिएको वा कोणबाट देखिएको QR Code पढ्न मद्दत गर्ने सानो वर्ग।
- डाटा क्षेत्र: तपाईंले भण्डारण गर्ने जानकारी रहने साना साना कोठाहरू।
- शान्त क्षेत्र (quiet zone): पृष्ठभूमिबाट सजिलै छुट्याउन QR Code को वरिपरि रहने खाली ठाउँ।
कति डाटा भण्डारण गर्न सक्छ?
QR Code का 40 वटा आकार संस्करणहरू छन्। सबैभन्दा ठूलो संस्करणले 7,089 अङ्क वा लगभग 2,953 बाइट डाटा भण्डारण गर्न सक्छ। व्यवहारमा, भण्डारण गरिने डाटा जति कम, कोठाहरू उति ठूला हुन्छन् र QR Code स्क्यान गर्न उति सजिलो हुन्छ। त्यसैले धेरै लामो लिङ्कभन्दा छोटो लिङ्क राम्रो हो।
बिग्रिए पनि पढिन्छ
QR Code ले त्रुटि सुधार (error correction) प्रयोग गर्छ। यसका चार स्तर छन्:
- L: QR Code को लगभग 7% बिग्रिए पनि डाटा पुनः प्राप्त गर्न सकिन्छ।
- M: लगभग 15%। यो सामान्य र सन्तुलित विकल्प हो।
- Q: लगभग 25%।
- H: लगभग 30%, लोगो राखिने QR Code वा सजिलै फोहोर हुने ठाउँमा छापिने QR Code का लागि उपयुक्त।
सुधार स्तर जति उच्च, उति धेरै कोठा चाहिन्छन्, त्यसैले QR Code को ढाँचा अझ बाक्लो देखिन्छ।
QR Code मा के के भण्डारण गर्न सकिन्छ?
- वेबसाइट, अनलाइन पसल वा फारमको लिङ्क।
- WiFi डाटा, जसले गर्दा पाहुनाहरू पासवर्ड टाइप नगरी जडान हुन सक्छन्। WiFi QR Code गाइड हेर्नुहोस्।
- डिजिटल भिजिटिङ कार्ड (vCard), इमेल, SMS र WhatsApp च्याट।
- नक्सामा स्थान र कार्यक्रमको तालिका।
स्टाटिक र डाइनामिक QR Code
डाटाबाट सिधै बनाइने QR Code लाई स्टाटिक QR Code भनिन्छ: यसको सामग्री तस्बिरभित्रै समाहित हुन्छ र परिवर्तन गर्न सकिँदैन, तर यसको म्याद पनि कहिल्यै सकिँदैन। डाइनामिक QR Code मा कुनै सेवाको छोटो लिङ्क हुन्छ जसले तपाईंको गन्तव्यमा पुर्याउँछ; गन्तव्य परिवर्तन गर्न सकिन्छ, तर त्यो सेवा बन्द भएमा QR Code काम गर्न छाड्छ। धेरैजसो आवश्यकताका लागि स्टाटिक QR Code पर्याप्त छ र दीर्घकालका लागि बढी सुरक्षित पनि।
प्रयास गर्न चाहनुहुन्छ? अहिले नै निःशुल्क QR Code बनाउनुहोस्, वा 3 चरणमा QR Code बनाउने तरिका पढ्नुहोस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
के QR Code को म्याद सकिन्छ?
स्टाटिक QR Code को म्याद कहिल्यै सकिँदैन, किनकि यसको डाटा सिधै तस्बिरभित्रै समाहित हुन्छ। डाइनामिक QR Code भने लिङ्क उपलब्ध गराउने सेवा बन्द भएमा वा सदस्यता सकिएमा काम गर्न छाड्न सक्छ।
QR Code ले कति डाटा भण्डारण गर्न सक्छ?
QR Code को सबैभन्दा ठूलो संस्करणले 7,089 अङ्क वा लगभग 2,953 बाइटसम्म भण्डारण गर्न सक्छ। तर, डाटा जति कम, QR Code स्क्यान गर्न उति सजिलो हुन्छ।
के QR Code को केही भाग बिग्रिए पनि पढिन्छ?
पढिन्छ। त्रुटि सुधारका कारण, प्रयोग गरिएको सुधार स्तर L, M, Q वा H मा निर्भर गर्दै, QR Code को लगभग 7% देखि 30% भाग बिग्रिए पनि यो पढिन्छ।


